Als kind wilde ik altijd veertig worden. Geen idee waarom, maar veertig leek mij een prachtige leeftijd. In mijn kinderhoofd was je dan volwassen en wijs en had je het leven waarschijnlijk wel een beetje begrepen. Nou ja, over dat laatste kunnen we discussiëren. 😁
Ik moet daar de laatste tijd regelmatig aan denken, want inmiddels ben ik 48 en zit ik midden in de overgang. En als je mij vraagt hoe ik deze fase ervaar, dan is het eerste woord dat bij mij opkomt eigenlijk: fascinerend.
Intens ook, absoluut. Als ik terugkijk naar de vrouw van 45, 46 en ook nog een deel van 47, dan denk ik soms: oh my god, die vrouw heeft wel lopen struggelen. Er gebeurde veel in mijn leven en tegelijkertijd veranderde er van alles in mijn lichaam. Maar als ik nu naar de vrouw van 48 kijk, dan vind ik haar eigenlijk heel leuk. Ze is nieuwsgieriger, relaxter, zachter en vrijer geworden.
En dat had ik misschien nog wel het minst zien aankomen.
Je kunt veel weten en toch geen idee hebben
Voordat mijn eigen perimenopauze begon, had ik natuurlijk al genoeg gehoord over de overgang. Door mijn werk hoor ik veel verhalen van vrouwen en ik had er zelf ook over gelezen. Veel van die verhalen gingen vooral over ellende: slecht slapen, stemmingswisselingen, gewicht, minder zin in seks en een lichaam dat ineens van alles begint te doen.
Ergens dacht ik: als ik er maar positief genoeg in blijf staan, zal het mij misschien minder raken.
Nou, zo werkt het dus niet. 😁
Het raakt je wel. Alleen weet je van tevoren niet hoe het jóú gaat raken.
Ik vergelijk het een beetje met bevallen. Je kunt alles lezen wat er te lezen valt en honderd verhalen van andere vrouwen horen, maar dan ga je zelf bevallen en ineens ontstaat jouw verhaal. Ik ben twee keer bevallen en het waren twee totaal verschillende bevallingen. Kennis helpt, ervaringen van anderen kunnen helpen, maar niemand kan je van tevoren vertellen hoe jij het zult beleven.
Zo kijk ik inmiddels ook naar de overgang. Want de overgang komt niet terecht in een blanco lichaam. Ze komt midden in jouw leven terecht en ontmoet de vrouw die je tot dan toe bent geworden.
En daardoor ben ik een vraag steeds interessanter gaan vinden: in welke toestand treft de overgang deze vrouw aan?
Bij mij begon het met mijn slaap
Mijn eerste duidelijke verandering was mijn slaap. Ik was altijd een fantastische slaper. Slapen was ongeveer mijn hobby, ik hou van dromen en ik had zelfs het gevoel dat ik mijn slaap een beetje kon sturen. Als ik voldoende bewoog, wist ik meestal dat ik goed zou slapen.
Totdat dat ineens niet meer werkte.
Ik werd ergens tussen één en drie uur wakker en was vervolgens klaarwakker. Dat vond ik verschrikkelijk, want meteen begon mijn hoofd: oh my god, ik slaap niet, morgen moet ik werken, ik moet helder zijn, hoe moet dat nou?
Over de overgang werd in mijn eigen vrouwenlijn eigenlijk nauwelijks gesproken. Ik vertrok rond mijn twintigste uit Zuid-Amerika en heb mijn moeder daardoor niet meegemaakt toen zij zelf in deze levensfase zat. Toen ik haar vertelde dat ik ineens zo slecht sliep, reageerde ze ongeveer met: ja, maar dat hoort toch bij ouder worden?
En ik dacht: hoezo?!
Voor haar leek het veel vanzelfsprekender. Mijn moeder stopte rond haar 47e met menstrueren en over haar overgang of die van mijn oma had ik eigenlijk nauwelijks verhalen gehoord. Ergens zat er daardoor misschien ook iets in mij van: ik kom uit deze vrouwenlijn, dus dan moet ik dit toch ook gewoon kunnen?
Inmiddels word ik soms nog steeds vroeg wakker, alleen is mijn reactie erop veranderd. Soms slaap ik weer, soms ook niet en soms denk ik gewoon: blijkbaar zijn we klaar met slapen voor vandaag. 😁 Het bijzondere is dat ik me de volgende dag vaak prima voel en dat de onrust die ik vroeger had grotendeels verdwenen is.
Mijn slaap is dus niet altijd beter geworden. Vooral mijn verhouding ermee is veranderd.
Mijn lichaam werd luider
Mijn emoties veranderden ook. Ik ben altijd een intens persoon geweest en kan geraakt worden door muziek, een herinnering, iets moois of bij wijze van spreken een vlinder die voorbijvliegt. Maar tijdens deze fase werd mijn bekende 100 procent soms ineens 1000 procent.
Aan beide kanten.
Inmiddels kan ik behoorlijk goed voelen wanneer mijn hormonen bewegen. Als mijn stemming zakt, herken ik dat veel sneller en probeer ik er niet onmiddellijk vanaf te komen. Ik weet inmiddels ook dat dezelfde gevoeligheid waarmee ik iets zwaars heel intens kan voelen, mij óók heel intens iets moois kan laten ervaren. Dan zet ik muziek aan, zoek ik verbinding, ga ik knuffelen of omring ik mezelf bewust met dingen die mij goed doen.
Tegelijkertijd gebeurde er in die jaren ontzettend veel in mijn leven. Ik brak mijn enkel, rondom mijn schoonmoeder speelde veel en ik was intensief bezig met mijn opleiding craniosacraal therapie en later met SER en ander lichaamsgericht en innerlijk werk. Daardoor begon ik steeds meer van mijn eigen patronen te herkennen: aanpassen, controle willen houden, beschermen, grenzen voelen en ontvangen.
Dat innerlijke en lichamelijke werk heeft mijn overgang niet opgelost, maar het heeft mij wel enorm geholpen om mezelf tijdens deze overgang beter te begrijpen. Wat ik leerde bleef namelijk niet alleen kennis in mijn hoofd, ik kwam het ook tegen in mijn eigen lichaam.
Misschien is dat wel de beste manier waarop ik deze jaren kan omschrijven: mijn lichaam werd luider, terwijl ik beter leerde luisteren.
Ik kan achteraf onmogelijk zeggen welk deel hormonen was, welk deel kwam door wat er in mijn leven gebeurde en welk deel door mijn eigen innerlijke werk. Waarschijnlijk liep alles door elkaar heen, want het gebeurde tenslotte allemaal in dezelfde vrouw.
En ondertussen werd ik juist vrijer
Wat ik misschien nog wel het meest verrassend vind, is dat deze fase voor mij helemaal geen verhaal is geworden waarin alles minder wordt. Mijn seksualiteit en verlangen bijvoorbeeld zijn niet verdwenen. Eerder andersom.
Ook daar kan ik onmogelijk één oorzaak voor aanwijzen. Ik stopte met alcohol, mijn lichaam veranderde en ik ging me steeds prettiger voelen in mijn eigen lijf. Ik wandel veel, train met gewichten en probeer mijn lichaam sterk te houden, omdat ik er graag in leef. Ik ben trots op dit lichaam van 48, op wat het heeft meegemaakt, hoe vaak het heeft hersteld en wat het nog allemaal kan.
Tegelijkertijd veranderde er iets in mijn relatie. Mijn man en ik begonnen eerlijker met elkaar te praten, we gingen veel wandelen, met de camper weg en hadden meer tijd samen. We werden opnieuw nieuwsgierig naar elkaar.
Mijn libido is voor mij sowieso niet alleen iets lichamelijks. Het vuur ontstaat voor een groot deel tussen mijn oren, maar ook door aanraking, verbinding en hoe ik mij voel in mijn relatie. En ergens kwam steeds vaker dat kleine zinnetje: wat als…? Wat als ik mezelf meer openstel? Wat als we elkaar opnieuw ontmoeten? Wat als er op deze leeftijd juist nog veel meer te ontdekken valt?
Ik merkte dat mijn hart zachter werd en dat ik ook seksueel vrijer werd.
Ook dat had ik niet zien aankomen.
De vrouw van 48
Als ik nu terugkijk naar de vrouw van 45, 46 en een deel van 47, zie ik een vrouw die behoorlijk heeft lopen struggelen. Er gebeurde veel en ondertussen probeerde ze ook nog te begrijpen wat er met haar lichaam en haar leven gebeurde.
De vrouw van 48 voelt anders. Ze is nieuwsgieriger en relaxter, heeft minder behoefte aan controle en kan dingen makkelijker laten voor wat ze zijn. Ze is opener en eerlijker geworden, draagt minder maskers, is zachter en weet beter wat ze wil.
Mijn hormonen zijn echt nog niet klaar met mij. 😁 Mijn slaap blijft soms rommelig en ik voel mijn hormonale ups en downs nog steeds duidelijk. Alleen hoef ik niet meer alles wat ik voel onmiddellijk te begrijpen of op te lossen.
En misschien is dat voor mij wel een van de grootste veranderingen.
Soms denk ik dan weer aan dat kleine meisje dat zo graag veertig wilde worden. Misschien dacht ze gewoon dat veertig ontzettend oud en wijs was, maar soms vraag ik me af of ze op een bepaalde manier al nieuwsgierig was naar de vrouw die later zou komen.
Ik kan dat niet uitleggen en dat hoeft ook niet.
Ik vind de gedachte gewoon mooi.
Want ondanks de intensiteit vind ik dit misschien wel een van de meest fascinerende fases van mijn leven. Ik wist dat mijn lichaam zou veranderen, maar ik had niet kunnen voorspellen welke vrouw ik onderweg zou ontmoeten.
En als een vrouw mij nu zou vertellen dat ze bang is voor de overgang omdat ze zoveel verhalen heeft gehoord, zou ik haar vooral willen zeggen: luister naar die verhalen, lees erover en leer wat er in je lichaam gebeurt, maar laat het verhaal van een ander nog niet jouw verhaal worden. Jouw overgang zal zich ontvouwen in jouw lichaam, midden in jouw leven en met jouw geschiedenis.
Misschien hoeven we daarom ook niet alleen te vragen wat de overgang met ons doet. We mogen nieuwsgierig worden naar wat deze fase in ons zichtbaar maakt.
Als de overgang jou ontmoet in het leven dat je nu leeft, wat zou ze dan bij jou aantreffen?
En als je daar even bij blijft: welke vrouw ben jij aan het ontmoeten in deze fase van je leven?
Misschien hoef je daarvoor niet alleen naar je gedachten te luisteren, want je lichaam doet tenslotte ook mee. Wat merk jij dat jouw lichaam je in deze levensfase duidelijker laat voelen?
Mijn eigen verhaal is nog bezig en ik weet niet precies waar deze fase mij nog naartoe brengt.
Maar de vrouw van 48?
Die is nieuwsgierig genoeg om dat te ontdekken. 💜